2 marca chorwacki Sąd Konstytucyjny ogłosił, że pochodzące z czasów komunistycznych przepisy dopuszczające aborcję nie naruszają Konstytucji Republiki Chorwackiej. Nakazał jednak chorwackiemu parlamentowi uchwalenie w ciągu 2 lat nowej ustawy, która lepiej będzie chroniła nienarodzone dzieci, ograniczając do minimum liczbę aborcji.

2 marca chorwacki Sąd Konstytucyjny ogłosił, że pochodzące z czasów komunistycznych  przepisy dopuszczające aborcję nie naruszają Konstytucji Republiki Chorwackiej. Nakazał jednak chorwackiemu parlamentowi uchwalenie w ciągu 2 lat nowej ustawy, która lepiej będzie chroniła nienarodzone dzieci, ograniczając do minimum liczbę aborcji.

W grudniu 2016 r. Instytut Ordo Iuris informował, że chorwacki Sąd Konstytucyjny zdecydował się rozpatrzyć wniosek Chorwackiego Ruchu dla Życia i Rodziny z 1991 r. o zbadanie konstytucyjności ustawy o środkach zdrowotnych umożliwiających wykonanie prawa do swobodnej decyzji o narodzinach dzieci. W ślad za komunistycznymi rozwiązaniami prawnymi z 1978 r. ustawa ta określa uśmiercenie człowieka na prenatalnym etapie jego rozwoju jako „swobodną decyzję o urodzeniu dziecka” (art. 2 ustawy) i legalizuje bez ograniczeń jego dokonanie przez pierwszych 10 tygodni ciąży.

W orzeczeniu z dnia 2 marca 2017 r. chorwacki Sąd Konstytucyjny orzekł, że zaskarżona ustawa nie jest niezgodna z Konstytucją Republiki Chorwacji w zakresie wskazanym we wniosku o zbadanie jej konstytucyjności. Sąd Konstytucyjny postanowił oddać kompetencję do podjęcia decyzji o tym, kiedy zaczyna się ludzkie życie ustawodawcy zwykłemu, unikając ostatecznego rozstrzygnięcia.

Decyzja ta jest o tyle zaskakująca, że jeszcze w 2009 r. Sąd Konstytucyjny zwrócił się do wszystkich czterech chorwackich uniwersytetów medycznych z prośbą o opinię w tej sprawie. Wszystkie cztery, w tym Komisja Etyki Szpitala Klinicznego w Zagrzebiu, stwierdziły, że życie ludzkie zaczyna się w momencie połączenia męskich i żeńskich gamet, czyli w momencie poczęcia. Mimo to, w wydanym wyroku Sąd Konstytucyjny przedstawił nieakceptowalną tezę, że choć prawo chroni przyrodzoną godność nienarodzonego dziecka jako człowieka, to dziecko to nie jest osobą zasługującą na ochronę prawa do życia. Dokonanie w orzeczeniu takiego sztucznego rozróżnienia pomiędzy „człowiekiem” a „osobą” jest sprzeczne z podstawowymi zasadami europejskiej kultury prawnej i prowadzi do bezpodstawnego odebrania części ludzi ochrony wynikającej z praw podstawowych.

Zdanie odrębne do wyroku Sądu Konstytucyjnego zgłosił sędzia Miroslav Šumanović, który stwierdził, że obowiązkiem państwa jest ochrona życia poczętego, a prawo powinno być zgodne z Konstytucją Republiki Chorwackiej nie tylko formalnie, ale i materialnie. W związku z tym, sędzia Šumanović uznał za niezbędne uchylenie przepisów zezwalających na przeprowadzanie aborcji.

Chociaż Sąd Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności ustawy z konstytucją, to nakazał parlamentowi przyjęcie w ciągu 2 lat nowej ustawy regulującej kwestię aborcji, aby ta „stała się sytuacją wyjątkową”.  W orzeczeniu stwierdzono również, że obecnie obowiązująca ustawa została przyjęta na gruncie innego niż aktualny porządku konstytucyjnego, a jej przepisy odwołują się w wielu miejscach do nieistniejących już instytucji prawnych.

Sąd Konstytucyjny zarekomendował, aby nowe przepisy określały katalog „środków edukacyjnych i prewencyjnych“, które ograniczą dokonywanie aborcji do sytuacji wyjątkowych. Wśród propozycji Sądu szczególną uwagę zwraca, po pierwsze, sugestia wprowadzenia obligatoryjnego „okresu refleksji” poprzedzającego aborcję, podczas którego kobiety miałyby być informowane o alternatywnych rozwiązaniach oraz o przysługującym im wsparciu. Po drugie, sędziowie postulują, żeby ustawodawca dokonał dodatkowej oceny, czy i w jakich przypadkach aborcja powinna być refundowana ze środków publicznych.

Organizacje pro-life nie zgadzają się z treścią rozstrzygnięcia. Deklarują, że przez najbliższe 40 dni będą zbierać podpisy pod petycją adresowaną do parlamentu, w której zwrócą się, by w nowej ustawie zagwarantowano pełną ochronę życia dziecka.

Czytaj więcej

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
24 kwietnia 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

W Warszawie po raz pierwszy miała miejsce inicjatywa „Czas dla…

Ochrona dzieci i młodzieży przed indoktrynacją niezgodna z prawem Unii Europejskiej – TSUE orzeka w sprawie Węgier
23 kwietnia 2026

Ochrona dzieci i młodzieży przed indoktrynacją niezgodna z prawem Unii Europejskiej – TSUE orzeka w sprawie Węgier

Wyrok stanowi kolejny przykład interpretowania Traktatów w lewicowo-liberalnym duchu oraz…

Ideologia ruchu LGBT wejdzie do urzędów? Tego chce Rada Europy
23 kwietnia 2026

Ideologia ruchu LGBT wejdzie do urzędów? Tego chce Rada Europy

Prowadzenie szkoleń opartych na ideologicznych poradnikach może uderzać w prawa…

„Olsztyn bez profanacji”: Prokuratura wszczyna śledztwo w sprawie Narodowego Teatru im. Stefana Jaracza
22 kwietnia 2026

„Olsztyn bez profanacji”: Prokuratura wszczyna śledztwo w sprawie Narodowego Teatru im. Stefana Jaracza

Po miesiącach oczekiwań prokuratura podjęła kroki w sprawie kontrowersyjnego spektaklu…

Ministerstwo Sprawiedliwości zgadza się z Ordo Iuris: ochrona dzieci przed pornografią wymaga definicji
22 kwietnia 2026

Ministerstwo Sprawiedliwości zgadza się z Ordo Iuris: ochrona dzieci przed pornografią wymaga definicji

Ministerstwo Sprawiedliwości wskazało, że brak definicji pornografii „będzie skutkować ocennym…

Wiara, wierność i życie – podsumowanie pierwszej edycji „Czasu dla miłości”
21 kwietnia 2026

Wiara, wierność i życie – podsumowanie pierwszej edycji „Czasu dla miłości”

W ramach inicjatywy odbyły się m.in. konferencje, pokazy filmów i…

Pro-life dla nowego pokolenia – premiera filmu i debata o ochronie życia
21 kwietnia 2026

Pro-life dla nowego pokolenia – premiera filmu i debata o ochronie życia

Głównym bohaterem produkcji jest dr Bawer Aondo-Akaa. Znaczna część filmu…

„Znak sprzeciwu wobec podnoszących rękę na dzieci nienarodzone” – Narodowy Marsz Życia
20 kwietnia 2026

„Znak sprzeciwu wobec podnoszących rękę na dzieci nienarodzone” – Narodowy Marsz Życia

Przed Pałacem Prezydenckim uczestników wydarzenia przywitał Prezydent RP Karol Nawrocki.

Bez trwałych małżeństw nie będzie wzrostu dzietności – eksperci o kryzysie demograficznym
20 kwietnia 2026

Bez trwałych małżeństw nie będzie wzrostu dzietności – eksperci o kryzysie demograficznym

Podczas wydarzenia głos zabrali m.in. członkowie Rady Rodziny i Demografii…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
17 kwietnia 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

W niedzielę w Warszawie odbędzie się Narodowy Marsz Życia. Wydarzenie…