2 marca chorwacki Sąd Konstytucyjny ogłosił, że pochodzące z czasów komunistycznych przepisy dopuszczające aborcję nie naruszają Konstytucji Republiki Chorwackiej. Nakazał jednak chorwackiemu parlamentowi uchwalenie w ciągu 2 lat nowej ustawy, która lepiej będzie chroniła nienarodzone dzieci, ograniczając do minimum liczbę aborcji.

2 marca chorwacki Sąd Konstytucyjny ogłosił, że pochodzące z czasów komunistycznych  przepisy dopuszczające aborcję nie naruszają Konstytucji Republiki Chorwackiej. Nakazał jednak chorwackiemu parlamentowi uchwalenie w ciągu 2 lat nowej ustawy, która lepiej będzie chroniła nienarodzone dzieci, ograniczając do minimum liczbę aborcji.

W grudniu 2016 r. Instytut Ordo Iuris informował, że chorwacki Sąd Konstytucyjny zdecydował się rozpatrzyć wniosek Chorwackiego Ruchu dla Życia i Rodziny z 1991 r. o zbadanie konstytucyjności ustawy o środkach zdrowotnych umożliwiających wykonanie prawa do swobodnej decyzji o narodzinach dzieci. W ślad za komunistycznymi rozwiązaniami prawnymi z 1978 r. ustawa ta określa uśmiercenie człowieka na prenatalnym etapie jego rozwoju jako „swobodną decyzję o urodzeniu dziecka” (art. 2 ustawy) i legalizuje bez ograniczeń jego dokonanie przez pierwszych 10 tygodni ciąży.

W orzeczeniu z dnia 2 marca 2017 r. chorwacki Sąd Konstytucyjny orzekł, że zaskarżona ustawa nie jest niezgodna z Konstytucją Republiki Chorwacji w zakresie wskazanym we wniosku o zbadanie jej konstytucyjności. Sąd Konstytucyjny postanowił oddać kompetencję do podjęcia decyzji o tym, kiedy zaczyna się ludzkie życie ustawodawcy zwykłemu, unikając ostatecznego rozstrzygnięcia.

Decyzja ta jest o tyle zaskakująca, że jeszcze w 2009 r. Sąd Konstytucyjny zwrócił się do wszystkich czterech chorwackich uniwersytetów medycznych z prośbą o opinię w tej sprawie. Wszystkie cztery, w tym Komisja Etyki Szpitala Klinicznego w Zagrzebiu, stwierdziły, że życie ludzkie zaczyna się w momencie połączenia męskich i żeńskich gamet, czyli w momencie poczęcia. Mimo to, w wydanym wyroku Sąd Konstytucyjny przedstawił nieakceptowalną tezę, że choć prawo chroni przyrodzoną godność nienarodzonego dziecka jako człowieka, to dziecko to nie jest osobą zasługującą na ochronę prawa do życia. Dokonanie w orzeczeniu takiego sztucznego rozróżnienia pomiędzy „człowiekiem” a „osobą” jest sprzeczne z podstawowymi zasadami europejskiej kultury prawnej i prowadzi do bezpodstawnego odebrania części ludzi ochrony wynikającej z praw podstawowych.

Zdanie odrębne do wyroku Sądu Konstytucyjnego zgłosił sędzia Miroslav Šumanović, który stwierdził, że obowiązkiem państwa jest ochrona życia poczętego, a prawo powinno być zgodne z Konstytucją Republiki Chorwackiej nie tylko formalnie, ale i materialnie. W związku z tym, sędzia Šumanović uznał za niezbędne uchylenie przepisów zezwalających na przeprowadzanie aborcji.

Chociaż Sąd Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności ustawy z konstytucją, to nakazał parlamentowi przyjęcie w ciągu 2 lat nowej ustawy regulującej kwestię aborcji, aby ta „stała się sytuacją wyjątkową”.  W orzeczeniu stwierdzono również, że obecnie obowiązująca ustawa została przyjęta na gruncie innego niż aktualny porządku konstytucyjnego, a jej przepisy odwołują się w wielu miejscach do nieistniejących już instytucji prawnych.

Sąd Konstytucyjny zarekomendował, aby nowe przepisy określały katalog „środków edukacyjnych i prewencyjnych“, które ograniczą dokonywanie aborcji do sytuacji wyjątkowych. Wśród propozycji Sądu szczególną uwagę zwraca, po pierwsze, sugestia wprowadzenia obligatoryjnego „okresu refleksji” poprzedzającego aborcję, podczas którego kobiety miałyby być informowane o alternatywnych rozwiązaniach oraz o przysługującym im wsparciu. Po drugie, sędziowie postulują, żeby ustawodawca dokonał dodatkowej oceny, czy i w jakich przypadkach aborcja powinna być refundowana ze środków publicznych.

Organizacje pro-life nie zgadzają się z treścią rozstrzygnięcia. Deklarują, że przez najbliższe 40 dni będą zbierać podpisy pod petycją adresowaną do parlamentu, w której zwrócą się, by w nowej ustawie zagwarantowano pełną ochronę życia dziecka.

Czytaj więcej

Przerwa w pracy biura
23 września 2026

Przerwa w pracy biura

Informujemy, że biuro Instytutu Ordo Iuris będzie nieczynne w dniu…

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC
23 września 2026

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC

Instytut Ordo Iuris przedstawił Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka opinię w…

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy
22 września 2026

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił decyzję o umieszczeniu czworga…

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek
22 września 2026

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek

Instytut Ordo Iuris przedstawił Biuru Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
18 września 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Środowiska prawnicze i patriotyczne, wraz z Instytutem Ordo Iuris, stanęły…

Działacze prolife przed sądem po interwencji poselskiej w szpitalu w Oleśnicy
18 września 2026

Działacze prolife przed sądem po interwencji poselskiej w szpitalu w Oleśnicy

Przed Sądem Rejonowym w Oleśnicy toczy się sprawa sześciorga działaczy…

„Konstytucja wiąże każdego”. Stanowisko prawników w obronie Trybunału Konstytucyjnego
17 września 2026

„Konstytucja wiąże każdego”. Stanowisko prawników w obronie Trybunału Konstytucyjnego

16 września w Trybunale Konstytucyjnym prawnicy wszystkich zawodów oraz przedstawiciele…

Sądy po raz kolejny wskazują na wadliwość powołań nominatów Ministra Sprawiedliwości na już obsadzone funkcje
17 września 2026

Sądy po raz kolejny wskazują na wadliwość powołań nominatów Ministra Sprawiedliwości na już obsadzone funkcje

Orzeczenia Sądu Najwyższego z 8 września 2026 r. potwierdzają powtarzalny…

Feminizm nie wyzwolił kobiet – nauczył je pogardy dla własnej kobiecości. Warszawska premiera książki „Zderzenie”
16 września 2026

Feminizm nie wyzwolił kobiet – nauczył je pogardy dla własnej kobiecości. Warszawska premiera książki „Zderzenie”

W Klubie Stańczyka w Warszawie odbyła się polska premiera książki…

„Najlepsza i najgorsza z epok”. Orędzie Ursuli von der Leyen o stanie Unii Europejskiej
16 września 2026

„Najlepsza i najgorsza z epok”. Orędzie Ursuli von der Leyen o stanie Unii Europejskiej

Ursula von der Leyen wygłosiła doroczne orędzie o stanie Unii…