Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii orzekł, że mieszkańcom Irlandii Północnej nie przysługuje prawo do refundacji kosztów aborcji dokonanej na terenie Anglii. W orzeczeniu podkreślono, że Europejska Konwencja Praw Człowieka nie wymaga od państwa zapewnienia powszechnego dostępu do aborcji, ani tym bardziej finansowania jej ze środków publicznych.

Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii orzekł, że mieszkańcom Irlandii Północnej nie przysługuje prawo do refundacji kosztów aborcji dokonanej na terenie Anglii. W orzeczeniu podkreślono, że Europejska Konwencja Praw Człowieka nie wymaga od państwa zapewnienia powszechnego dostępu do aborcji, ani tym bardziej finansowania jej ze środków publicznych.

Przedmiotem orzeczenia była skarga kobiety na rzekome zaniechanie Ministra Zdrowia, który nie upoważnił angielskiego państwowego ubezpieczyciela do finansowania procedur aborcyjnych, którym poddawane są pacjentki niezameldowane w Anglii. Kobieta wystąpiła w imieniu swojej małoletniej córki, która w 2012 r., w prywatnej klinice w Manchesterze, doprowadziła do pozbawienia życia swego dziecka w prenatalnym okresie jego rozwoju, płacąc za wykonanie zlecenia 900 funtów.

Zdaniem skarżącej, Minister miał dopuścić się dyskryminacji ze względu na miejsce zameldowania, ponieważ angielskie regulacje przewidują refundację wydatków na aborcję tylko dla osób zamieszkałych w Anglii. Skarżąca zarzuciła Ministrowi również naruszenie prawa do ochrony prywatności, z którego wywodziła prawo do pozbawienia dziecka życia przed porodem. Zarzuty oparła na art. 8 i art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, powołując się również na niewiążące zalecenia Komitetu ONZ ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) oraz Komitetu ONZ ds. Praw Ekonomicznych, Socjalnych i Kulturalnych (ECOSOC), propagujące upowszechnienie procederu aborcyjnego.  

Dostęp do aborcji w Irlandii Północnej jest znacznie bardziej ograniczony niż Anglii, ponieważ prawo uchyla ochronę dziecka jedynie w przypadku zagrożenia życia lub poważnego rozstroju zdrowia matki. W Anglii, ochrona dziecka przed urodzeniem może zostać zniesiona na mocy decyzji matki zawsze, gdy jest uznana za zagrożenie dla jej zdrowia fizycznego lub psychicznego. W konsekwencji, matki zamieszkałe w Irlandii Północnej często doprowadzają do uśmiercenia ich dzieci przez urodzeniem w klinikach położonych w Anglii.

Spór przed Sądem Najwyższym w powyższej kwestii wynika ze specyfiki struktury brytyjskiej służby zdrowia, która jest podzielona na cztery instytucje zapewniające finansowanie usług medycznych w czterech prowincjach wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa: Szkocji, Walii, Anglii oraz Irlandii Północnej. Warunkiem skorzystania z bezpłatnej opieki medycznej w danej prowincji jest m.in. posiadanie w niej miejsca zamieszkania. Tym samym, obchodzenie przepisów chroniących życie dzieci w Irlandii Północnej poprzez wyjazd do kliniki aborcyjnej w Anglii, nie pozwala na ubieganie się o zwrot kosztów aborcji przez angielski National Health Service (NHS), bowiem mieszkanki Irlandii Północnej podlegają irlandzkiemu ubezpieczycielowi (Health and Social Care in Northern Ireland). 

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie A i B v. Secretary of State for Health zapadł większością 3 do 2 głosów.  Już we wstępie orzeczenia zostało podkreślone, że „sąd musi uszanować etyczne przekonania »pro life«, które ukształtowały prawo aborcyjne w Irlandii Północnej (na równi z przeciwnymi poglądami »pro choice«)”. Sąd Najwyższy wyraził również zrozumienie dla kobiet, które ochronę prawną dziecka przed urodzeniem mogą odczuwać jako dolegliwość ograniczającą dowolność rozporządzania życiem dziecka w tym okresie.

Większość składu orzekającego uznała, że Minister Zdrowia nie złamał prawa, nie wprowadzając możliwości finansowania aborcji dla pacjentek z Irlandii Północnej ze środków angielskiego NHS. W przypadku zarzutu dyskryminacji Sąd Najwyższy uznał, że odmienne traktowanie pacjentek z Anglii oraz Irlandii Północnej jest usprawiedliwione lojalnością wobec systemu opieki zdrowotnej, w którym jednym z kryteriów refundacji świadczenia jest miejsce zamieszkania. Tym samym przychylił się do argumentacji Ministra Zdrowia, który w wyjaśnił, że decyzja o niefinansowaniu aborcji pacjentek z Irlandii Północnej wynikała z przyjęcia generalnego założenia, że NHS nie może finansować zabiegów, które w świetle irlandzkiego prawa są bezprawne.  

W przypadku zarzutu naruszenia prawa do prywatności Sąd Najwyższy podkreślił, że Europejska Konwencja Praw Człowieka nie wymaga od państwa zapewnienia powszechnego dostępu do aborcji, ani tym bardziej finansowania jej ze środków publicznych. Wskazał też, że także inne umowy międzynarodowe, których stroną jest Wielka Brytania nie tworzą takich zobowiązań, a zalecenia komitetów ONZ na ten temat mają w świetle prawa międzynarodowego niewielkie znaczenie.

Czytaj więcej

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
7 sierpnia 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym, unijny raport o „praworządności” pod…

Wykładała „gender studies”, teraz rozlicza się z feminizmem. Rusza przedsprzedaż książki „Zderzenie”
7 sierpnia 2026

Wykładała „gender studies”, teraz rozlicza się z feminizmem. Rusza przedsprzedaż książki „Zderzenie”

Instytut Ordo Iuris rozpoczął przedsprzedaż polskiego wydania książki dr Abigail…

Komitet dla Rzeczypospolitej apeluje o jedność wobec zagrożeń dla Polski
4 sierpnia 2026

Komitet dla Rzeczypospolitej apeluje o jedność wobec zagrożeń dla Polski

Komitet dla Rzeczypospolitej ostrzega przed narastającym zadłużeniem, naruszeniami konstytucji i…

Kto będzie rządził ONZ? Proaborcyjni i genderowi kandydaci na Sekretarza Generalnego
3 sierpnia 2026

Kto będzie rządził ONZ? Proaborcyjni i genderowi kandydaci na Sekretarza Generalnego

Rada Bezpieczeństwa ONZ przeprowadziła pierwsze tajne referendum wśród siedmiorga kandydatów…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
31 lipca 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenie Ministra Cyfryzacji umożliwiające wpisywanie do…

Antyrodzinne i genderowe treści w obowiązkowej „edukacji zdrowotnej”. KROPS wzywa do likwidacji przedmiotu
31 lipca 2026

Antyrodzinne i genderowe treści w obowiązkowej „edukacji zdrowotnej”. KROPS wzywa do likwidacji przedmiotu

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły opublikowała stanowisko w sprawie…

Ordo Iuris broni ochrony życia przed Trybunałem Konstytucyjnym Dominikany. Instytut złożył opinię w sprawie penalizacji aborcji
31 lipca 2026

Ordo Iuris broni ochrony życia przed Trybunałem Konstytucyjnym Dominikany. Instytut złożył opinię w sprawie penalizacji aborcji

Instytut Ordo Iuris złożył przed Trybunałem Konstytucyjnym Republiki Dominikańskiej opinię…

Kongres USA nie zdążył. Proaborcyjna organizacja odzyskuje dostęp do federalnych pieniędzy
30 lipca 2026

Kongres USA nie zdążył. Proaborcyjna organizacja odzyskuje dostęp do federalnych pieniędzy

W lipcu wygasł roczny zakaz finansowania Planned Parenthood ze środków…

Po interwencji Ordo Iuris, mała Iga wróciła z mamą do domu
27 lipca 2026

Po interwencji Ordo Iuris, mała Iga wróciła z mamą do domu

Międzyleski Szpital Specjalistyczny ostatecznie wydał wypis dla pani Magdaleny i…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
24 lipca 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Adwokaci Centrum Interwencji Procesowej Ordo Iuris złożyli pilny wniosek do…