Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Co dalej z klauzulą sumienia? Ordo Iuris analizuje projekt ustawy

Data publikacji: 29.01.2019

Adobe Stock

Pod koniec zeszłego roku Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji Senatu RP przyjęła projekt ustawy, który miał stanowić realizację petycji wzywającej do wzmocnienia ustawowych gwarancji korzystania ze sprzeciwu sumienia. Przygotowana przez Instytut Ordo Iuris analiza wskazuje, że projekt rzeczywiście poprawia brzmienie klauzuli sumienia diagnostów laboratoryjnych oraz pielęgniarek i położnych. Jednocześnie zobowiązuje szpitale, przychodnie oraz prywatne gabinety lekarskie do informowania „o realnych możliwościach uzyskania świadczenia”, którego ze względu na sprzeciw sumienia odmówił pracujący tam lekarz lub pielęgniarka.

POBIERZ ANALIZĘ

W listopadzie 2018 r. Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji Senatu RP przygotowała projekt ustawy dotyczący klauzuli sumienia lekarza, lekarza dentysty, diagnosty laboratoryjnego oraz pielęgniarki i położnej. Jest to odpowiedź na petycję Fundacji SPES, wzywającą do kompleksowego wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r., w którym zostało podkreślone, że integralnym elementem wolności sumienia jest prawo do sprzeciwu sumienia.

Przede wszystkim uchylone mają być przepisy nakazujące lekarzowi, który powołuje się na sprzeciw sumienia, wskazanie „realnych możliwości uzyskania świadczenia” u innego lekarza lub w innym szpitalu oraz zakazujące lekarzowi powołania się na sprzeciw sumienia w „innych przypadkach niecierpiących zwłoki”. Projekt zakłada także zniesienie analogicznego obowiązku informacyjnego, jaki aktualnie ciąży na pielęgniarkach i położnych.

 „Tak naprawdę te normy prawne przestały obowiązywać wraz z opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r. Ich wykreślenie z ustawy jest oczywiście zasadne. Zdarza się bowiem, że niektórzy lekarze, dziennikarze lub nawet prawnicy nieznający tego orzeczenia, nadal są przekonani, że uchylone normy wciąż obowiązują” – tłumaczy dr Marcin Olszówka, ekspert Ordo Iuris, autor analizy.

Opisane wyżej zmiany mogą się jednak okazać iluzoryczne. Projekt zobowiązuje bowiem podmioty lecznicze (szpitale, przychodnie, prywatne gabinety lekarskie, także te, które nie zawarły umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia) do „wskazania realnych możliwości uzyskania świadczenia”, którego wykonania ze względu na sprzeciw sumienia odmówił lekarz lub pielęgniarka. W efekcie, w wielu sytuacjach konkretny lekarz będzie zobowiązany do wskazania, kto wykona nieetyczne świadczenie. W tym zakresie projekt zmierza zatem w kierunku dokładnie przeciwnym do wskazanego przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 7 października 2015 r. zaznaczył, że to nie na lekarzach ani na szpitalach spoczywa obowiązek zagwarantowania pacjentowi wiedzy o miejscu udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Projekt zakłada również nałożenie na lekarzy powołujących się na sprzeciw sumienia obowiązku niezwłocznego poinformowania pacjenta o tym fakcie (aktualnie taki obowiązek ciąży na pielęgniarkach i położnych).

„Takie rozwiązanie sprzyja powstawaniu sytuacji konfliktowych i może wywołać tzw. efekt mrożący, gdyż niektórzy lekarze i pielęgniarki w obawie przed kłótnią z pacjentem, domagającym się np. aborcyjnego uśmiercenia dziecka, pomimo głosu sumienia, będą podejmować czynności wbrew nakazom sumienia” – komentuje dr Olszówka.

Do pozytywnych stron projektu należy jednoznaczne uregulowanie klauzuli sumienia diagnosty laboratoryjnego. Aktualnie przedstawiciele tej profesji medycznej mogą powoływać się na Konstytucję, gwarantującą każdemu prawo do sprzeciwu sumienia, jak też przepis ustawy o diagnostyce laboratoryjnej nakazujący im postępować zgodnie z zasadami etyki zawodowej. Zapisane są one w Kodeksie Etyki Diagnosty Laboratoryjnego, który wprost potwierdza prawo do odmowy wzięcia udziału w czynnościach niezgodnych z nakazami sumienia.

Projekt nie zawiera jednak klauzuli sumienia dla aptekarzy, ponieważ rzekomo – jak napisano w uzasadnieniu – „farmaceuta nie uczestniczy w zabiegach lub czynnościach, które mogłyby być sprzeczne z jego sumieniem”. Jest to nieprawda, na co zwróciło uwagę również Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich Polski. Sytuacje konfliktu sumienia farmaceutów dostrzeżono już w niejednym państwie, czego przykładem jest wyrok hiszpańskiego Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. Wolność sumienia przedstawicieli tej profesji medycznej respektowana jest również w wielu stanach USA, gdzie mają oni zagwarantowane prawo do odmowy sprzedaży środków antykoncepcyjnych i poronnych.

Instytut Ordo Iuris w przesłanej senatorom analizie krytycznie ocenia również odmowę uchylenia uchwalonych w PRL przepisów kodeksu wykroczeń oraz ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, które w praktyce ograniczają możliwość powoływania się na sprzeciw sumienia. Doświadczył tego łódzki drukarz, skazany za odmowę wydrukowania baneru promującego organizację LGBT.

Aktualnie projekt został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Zdrowia i Komisji Ustawodawczej. Na wspólnym posiedzeniu obu komisji, które odbyło się 24 stycznia, senatorowie poddali zdecydowanej krytyce propozycje niekonstytucyjnych ograniczeń prawa lekarza do sprzeciwu sumienia. W konsekwencji rozpatrywanie projektu zostało odroczone do czasu zasięgnięcia kolejnych opinii oraz przeprowadzenia potrzebnych analiz.

 

Wspieram
Działalność Instytutu

25.05.2020

Stanowisko Ordo Iuris w sprawie nieprawdziwych informacji nt. postępowania karnego z udziałem prof. Ewy Budzyńskiej

Wobec nieprawdziwych informacji, które zostały opublikowane za pośrednictwem profilu Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych na portalu społecznościowym Facebook, a także w związku z powielaniem w przestrzeni medialnej fałszywych informacji na temat postępowa

Czytaj Więcej

Próba ochrony przed przemocą bez ideologii - komentarz nt. Raportu Polski z wykonywania Konwencji Stambulskiej

Polska złożyła obszerny raport z wykonywania Konwencji Stambulskiej do Komitetu Monitorującego GREVIO. Opisała w nim szczegółowo wszelkie funkcjonujące w Polsce rozwiązania prawne i programy mające na celu przeciwdziałanie przemocy domowej.

Czytaj Więcej
Działalność Instytutu

25.05.2020

Ordo Iuris poszukuje prawników i naukowców

Ordo Iuris prowadzi stałą rekrutację, przede wszystkim prawników i naukowców. Jeżeli są Państwo zainteresowani pracą w Instytucie lub współpracą z nami, prosimy o przesłanie CV na adres biuro@ordoiuris.pl.

Czytaj Więcej

Wspieranie naturalnych funkcji rodziny zamiast mechanizmów zastępczych – międzynarodowa konferencja Ordo Iuris

Wpływ instytucji publicznych na rodzinę to kwestia, która wywołuje liczne dyskusje. Temu zagadnieniu poświęcona była międzynarodowa konferencja naukową pt. „Ewolucja zasady ochrony życia rodzinnego – czy instytucje przejmą funkcje rodziny?”. W wydarzeniu przeprowadzonym online wzięli udział eksperci z wielu krajów reprezentujący różne dziedziny, m.in.

Czytaj Więcej